Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 20°C
Sağanak Yağışlı

TÜRK KÜLTÜRÜNDE BOZKURT’UN YERİ VE ÖNEMİ

TÜRK KÜLTÜRÜNDE BOZKURT’UN YERİ VE ÖNEMİ
30.09.2020
A+
A-

Dünya tarihinde yapılan incelemeler sonucunda birçok millet kendi karakterine en yakın olan hayvanları sembol olarak seçmişlerdir. Seçtikleri bu hayvanları ya rehber yada örnek almışlardır. Örnekleyecek olursak; Avusturyalılar kanguruyu, İspanyollar boğayı, Ruslar ayıyı, Çinliler pandayı, İngilizler aslanı, Hintliler ineği, Fransızlar horozu, Türkler ise tarih boyunca birçok yırtıcı hayvanı sembol olarak seçmişlerdir. Türklerin farklı hayvanları sembol olarak seçmelerinin ilk sebeplerinden biri yerleşik hayata geçmemeleri ve doğanın vermiş olduğu şartlardır.
Avrupa Hun İmparatorluğu’nun sembolü ise küllerinden doğduğuna inanılan Tuğrul kuşu, Hun İmparatorluğu’nun sembolü ejderha, Selçuklu Devleti’nin çift başlı kartalı sembol olarak kullanmıştır.

Türklerin kullanmış olduğu bu çeşitli sembollerin içinde öyle bir sembol vardır ki. Bütün Türk dünyası tarafından kabul edilmiş, bütün Türk Dünyası bu sembol etrafında toplanmıştır. Ve hiç bir sembol bu kadar anlamlı olmamıştır. Bu muhteşem sembol: BOZKURTTUR.

Kurdun zekası, bağımsızlığı, mücadeleci ruhu, kimsenin boyunduruğunda yaşamama gibi özellikleri Türkün ruhuna ve karakterine birebir uymaktadır.
Türklerin göstermiş olduğu bu saygı ve sevgi birçok kurt cinsi olmasına rağmen sadece Bozkurt’a karşıdır. Bozkurt her zaman tanrının habercisi, yolbaşcı olmuştur.
Türkler de gökbörü – gökkurt ya da bozkurt olarak adlandırılan kurt sürüye öncülük eder, onlara yol gösterir, Tanrıdan gelen bir yetenek ile yanlışa düşmez, Teşkilatçı bir yapıları vardır. Tek eşlidirler. Hiyerarşi ile avlanırlar. Savaşçı karakterleri vardır. Avlanmalarında strateji ile hareket ederler. Zekice, akıl almaz taktiklerle insanlardan ve diğer yırtıcılardan sürüsünü korurlar.
İşte bu yüzden atalarımız bütün kurtların içinde sadece sürüye öncülük eden bilge yaşlı bozkurda önem vermişlerdir.
Türk milleti bozkurt ile kendisi arasında öyle muhteşem bir bağ kurmuş ki; Bu bağ hayatımızın her anında karşımıza çıkmaktadır.
Bozkurttan ilk önce bahseden Saka (Alp-Er Tunga) Destanıdır. Fakat bu destan zaman içinde kaybolmuştur.
Dede Korkut Hikayelerinde Salur Kazan bir kurtla haberleşir ve yurduyla ilgili bilgileri ondan alır.
Türkistan’daki (Orta Asya) Türk kavimleri büyük hakanlarını ‘‘Gök-Börü Sultanım’’ diye telaffuz etmişlerdir. Öyle ki ok uçları bile kurt diline benzetilirdi.
Manas Destanı’nda Manas Han ‘‘Kökcal Börü’’ diye adlandırılmıştır.
Bozkurt, Oğuz Kağan destanında yol gösterici gök yeleli, gök tüylü, devlet sembolü kutsal bir hayvandır.
Hun efsanelerinde kurt, Attila ve onun askerlerine yol gösteren olarak görülmektedir. Yenisey Kırgız Türklerinin torunları olan Hakaslardaki ‘çiti puur’un (yedi kurt) ortaya çıkması hakkındaki efsane kurda verilen önemi göstermektedir.
Türklerin en eski atalarından biri olan Aşina’nın bayrağında kurt resmi mevcuttur.
Yine Göktürkler’e ait olan Bozkurt Destanı’nda bozkurttan türeyiş, Yine Göktürkler ait olan Ergenekon Destanı, Bozkurt Destanı kurdun önemini göstermektedir.
Göktürkler’i Ergenekon’dan çıkardan hükümdara verilen isim de bozkurt manasına gelen ‘‘börteçine’’ dir.
Diğer bir destanımız olan ve Uygurlar’a ait Göç Destanı’nda da bozkurda geniş yer verilmektedir.
Türeyiş Destanında da Türklerin bir Kurt soyundan türediği anlatılır.
Cengiz Han’ın annesi Alanguva’nın da yine gökten nurla inmiş bir kuttan gebe kaldığı ve doğan çocuğunun Cengiz Han olduğu anlatılır.
Burada önemle belirtilmesi gereken bir husus da Türkler kurda saygı ve sevgi duyulmuş fakat ona asla tapmamışlardır. Kurt, Türk tarihinin en önemli unsuru ve aynı zaman da sembolüdür.
Yakın tarihimiz de Gazi Mustafa Kemal Atatürk; Devlet armasın da bizzat bozkurt kullanmıştır. Kurt motifli para bastırmıştır. Kahramanmaraş ilçemize “ Bayrak Tutan Bozkurt” heykeli yaptırmıştır. Türkiyat Enstitüsü ambleminde “ Meşale Tutan Bozkurt” çizdirmiştir.
Bozkurdun sembol olarak seçilmesinde belirtmiş olduğum özelliklerin yanı sıra bozkurt her şeyden önce Türk’ün ve Türklüğün sembolüdür. Dünya var oldukça bozkurt Türk’ün ve Türklüğün sembolü olarak kalacaktır.

SERKAN BİÇİCİ

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.