SÜT VE FİYATI

Süt insanın ve tüm memeli canlıların dünyaya gelişinden itibaren ilk tükettiği gıda ürünüdür ve hayati öneme sahiptir.

SÜT VE FİYATI
01.12.2021
A+
A-

Bir canlının yaşaması için zorunlu olan tüm protein, karbonhidrat ve vitaminleri bünyesinde barındıran süt hayatın kaynağını oluşturmaktadır.

Süt ve insanoğlunun gelişimi ve sağlığına etkileri üzerine her devirde çok sayıda araştırmalar yapılmaktadır.

Bu araştırmalardan bazılarına göz attığımızda hayatın başlangıcından sonuna kadar sütün çok önemli etkileri olduğu herkes tarafından kabul gören bir husustur.

Süt ve peynir, yoğurt gibi süt ürünlerinin kemik yapısına olumlu etkileri tarihin ilk çağından bu yana bilinmektedir.

Çocuğun dünyaya gelişinden itibaren önemini korumakta olan sütün, son yıllarda yapılan araştırmalarda tüm yaşlarda tüketiminin bir çok hastalığın önlenmesinde etkili olduğu ortaya çıkarılmıştır.

Bunlardan bazılarını dikkatlerinize sunmak isterim.

3–13 yaş aralığındaki çocuklar üzerinde yapılan bir çalışmaya göre günlük bir bardak(200 ml ) süt tüketen çocukların boylarının süt tüketmeyenlere göre yılda

0,4 cm daha fazla uzadığı kanıtlanmıştır.

10 yılda düzenli günlük bir bardak süt tüketen çocuğun boyunun 4 cm daha fazla uzaması muazzam bir sonuçtur.

Bir diğer hususta ülkemizde her geçen yıl daha fazla kemik erimesine bağlı kemik kırılması vakasına rastlanmaktadır. Bu durum hem insanımızın kemik sağlığını bozmakta hem de milyarlarca liralık tedavi giderlerine neden olmaktadır.

Yine bir grup kadın üzerinde yapılan çalışma sonunda günlük düzenli süt tüketen yetişkinlerde kemik yoğunluğunun düşmesini baskılandığı ve kırık riskinin büyük oranda azaldığı tespit edilmiştir.

Sütün bu ve benzeri milyonlarca bilimsel çalışmayla insan sağlığı ve hayatı üzerinde etkisi ispat edilmiş olmasına rağmen Türk insanının süt tüketimi halen çok yetersiz durumdadır.

Kişi başına yıllık süt tüketimi ABD 250, Avrupa 250–360 litre sevilerindeyken bu miktarın 140 litre olduğu bilinmektedir.

Söz konusu tüketim miktarları gelişmiş batı tüketiminin yarısı ve daha az seviyesinde olup karşılaştırmanın sonuçlar üzerinde yapıldığında tüketimin yetersizliği daha iyi anlaşılmaktadır.

Bu istatistikî ve bilimsel verilerin ışığında halkımızın daha fazla süt tüketmesini temin etmek millet olarak geleceğimizin teminat altına alınması demektir.

Bu konu üzerinde çok daha fazla şey söylemek mümkündür ve herkesin bu alanda değişik seviyelerde bilgisi vardır.

ÇİĞ SÜT ALIM FİYATI

Hafta içersinde Türkiye’deki süt politikasının ve fiyatlarının belirlendiği Süt Konseyi toplantısında çiğ inek sütü alım fiyatı 4,7 lira olarak belirlenmişti.

4,7 lira fiyat tavsiye fiyatı olması nedeniyle mandıra ve sanayiciler tarafından ne kadar kabul göreceği belli olmamakla birlikte süt alım fiyatındaki artış yaklaşık %50 seviyesindedir.

%50lik fiyat artışının son günlerde tüm gıda ürünlerinde gerçekleşen fiyat artış ortalamasından farklı olmamasına rağmen tüketicilerde kaygıyla karşılanmıştır.

Elbette bu kaygının halkımızın çoğunluğunun gelir seviyesinin düşük olması kaynaklı olduğu bir gerçektir.

Çiğ süt alım fiyatındaki 1,5 liralık artış, hayvan yem fiyatlarında görülen yıllık %100 lük büyük artış nedeniyle gecikmeli olarak yapılmak zorunda kalınmıştır.

Yeni alım fiyatının peynir, yoğurt gibi süt ürünlerine ve tüketim miktarına nasıl etki edeceği henüz bilinmemekle birlikte herhangi bir destek olmazsa tüketim miktarında düşüşler olması kaçınılmazdır.

Halkımız çiğ sütte bu kadar yüksek bir oranda zamma pek alışık olmadığından durumu tepkiyle karşılamıştır.

Ancak süt hayvanlarımızın üreticinin kesinlikle zarar etmesi nedeniyle kesime gittiği çiftliklerin her geçen gün daha fazla boşaldığı bilinmektedir.

Çiğ süt fiyatının belirlenmesinde yemler ve diğer girdiler üzerinden yapılan detaylı çalışmalardan neticeye ulaşılmaktadır.

Bu konuda dünyada kabul gören kısa yol ve formüller vardır.

Bu formüller ülkelerin üretim maliyeti-süt fiyat ilişkisine dair verilerden elde edilmiştir.

Birkaç örnek verecek olursak;

—İsrail’de 1 litre süt bedeliyle 1,7 kg kesif yem(arpa, buğday, mısır ve fabrikasyon yemler) alınırken,

—AB Ülkelerinde 1lt süt karşılığında 1,5kg yem alınabilmektedir.

—Türkiye’de bu oran geçtiğimiz günlerde yani süt alım fiyatının 3,2 lira iken yem fiyatları kg. olarak 4 liranın üzerine çıkması nedeniyle ancak 0,8 kg olarak gerçekleşmekteydi.

Dolaysıyla açık bir zarar söz konusuydu ve üreticiler hayvanlarının zaruri ihtiyaçlarını karşılayamaz durumdaydı.

Bu durumda daha fazla zarar etmemek için yüksek bedellerle alınan inekler dana et fiyatının çok altında bir fiyatla kesime gönderilmekteydi.

Takdir edersiniz ki bu aynı zamanda en az 3000 avroya ithal edilmiş hayvanlarımızın ziyan edilerek milli servetimizin heba olmasıdır.

Yukarıda belirttiğimiz formülü ilan edilen yeni çiğ süt alım fiyatına uygulayacak olursak ülkemizde 1 kg çiğ süt karşılığında ancak yaklaşık 1,2 kg kesif yem alınabilmektedir.

Bu oran AB ortalamasından %30 daha az olmakla birlikte üreticiyi zarar etmekten ve hayvanlarını kesime göndermekten kurtaracak bir fiyattır.

Her şeye rağmen temennimiz istikrarlı bir ekonomik ortamda bu oranların asgari seviye kabul edilerek muhafaza edilmesidir.

4,7 liralık çiğ süt alım fiyat sütçülerimize hayırlı olsun.

Ahmet Orhan

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.