DOLAR 5,7501
EURO 6,3645
ALTIN 275,7
BIST 101.144
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22°C
Az Bulutlu

3 Yıl Önceki DDK Raporunda Şok Ayrıntı

20.05.2014
85
A+
A-

Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu’nun, 2011’de 30 işçinin hayatını kaybettiği Karadon’daki maden kazasının ardından hazırladığı rapora ulaştı.

Sığınma istasyonu ve yaşam odalarının gerekliliğine dikkat çekilen raporda, kiralama sisteminin kâr mantığıyla madeni işlettiği ve işçi güvenliğini önemsemediği vurgulanıyor.

Soma’da 301 işçinin hayatını kaybettiği maden kazası madenlerdeki ihmalleri gündeme getirdi. Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu’nun (DDK), Zonguldak Karadon’da 30 işçinin hayatını kaybettiği maden kazasının ardından 2011’de maden ocaklarını masaya yatırmıştı.

KONTROL MEKANİZMASI YOK

Rödevans(kiralama) sisteminin kâr mantığıyla madeni işlettiği, işçi güvenliği konusunda alınacak tedbirleri maliyet unsuru olarak gördüğüne dikkat çekilen DDK raporunda, iş sağlığı ve güvenliği yönünden olmazsa olmaz şartları taşımayan maden ocaklarına eksiklikleri gidermesi için süre verilmemesi, derhal durdurulması gerektiği vurgulandı.

Yaşam odalarının mevzuatta bulunmadığına dikkat çekilen raporda, “Sığınma istasyonları yeraltında mahsur kalan işçilerin yaşamlarını sürdürebilmeleri için önemli bir imkân olarak görülmektedir” denildi. 2009’da 19 işçinin öldüğü Bursa Mustafakemalpaşa, 2010’da 17 kişinin yaşamını yitirdiği Balıkesir Odaköy, 2010’da 30 işçinin hayatını kaybettiği Zonguldak Karadon maden kazalarının nedenlerinin ortaya konulduğu DDK raporun tespit ve öneriler bölümünde eksiklikler şöyle sıralandı:

Birçok maden ocağında işveren tarafından doğabilecek tüm iş sağlığı ve güvenliği risklerini bertaraf etmek için uygun bir kontrol mekanizması ve yönetim sisteminin oluşturulmadığı kaydedilen raporda, bu durumun kazaların vuku bulmasında etkili olduğu belirtildi.

GELİRE ENDEKSLİ ÇALIŞIYORLAR

Raporda, Soma’daki madende de uygulanan maden arazisinin rödevans veya taşerona kiralanması sistemi eleştirildi. Mevcut uygulamada rödevansçının(kiralayan), kabul ettiği sözleşme hükümlerine uymak noktasında işletme ve iş güvenliğini dikkate almayan tutum içerisine girebildiği kaydedildi. Raporda “Çoğunlukla maliyet unsuru olduğunu sandığı tedbirleri ve yükümlülükleri yerine getiremeyebilmektedir. Örnek olarak, rödevans ilişkisi kurulan kişi ve kuruluşun madencilik konusundaki bilgisizliği, tecrübesizliği, sermaye birikiminin olmaması ve sadece madenin satışından gelecek gelire endeksli yatırım ve insan kaynağı planlaması ve yanlış üretim yöntemi tercihleri sonucunda maden ocağının ve çalışanların geleceği tehlikeye düşmektedir” tespiti yer aldı.

YETERLİ PERSONEL YOK

Raporda, Maden İşleri Genel Müdürlüğü’nün, maden işletmelerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik tedbirlerin alınmasını sağlamak üzere yeterli personel, altyapı ve imkâna sahip olmadığı belirtildi.

YABANCI-YERLİ ORTAKLIĞI OLMALI

TTK’daki iş sağlığı ve güvenliği dairesinin etkin bir iş güvenliği denetimine imkan verecek yapıda olmadığı, iş kazası müracaatlarının sonuçlandırıl-masının çok uzun zaman aldığı ifade edildi.

Raporda, maden sektöründe güçlü sermaye yapısına sahip tecrübe firmaların üretim yapması gerektiği, yabancı madencilik firmalarının yerli ortak edinmelerinin teşvik edilmesi istendi.

Kamu denetime yoğunlaşmalı

“Kamu kesimi madencilik sektöründeki üretim faaliyetlerinden çekilmeli, standartlar belirleme ve denetim işlevi üzerine yoğunlaşmalıdır” denilen raporda, kamu kesiminin maden işletmeciliğini ancak stratejik nitelikli madenler yönünden ve katlanılacak zararın makul seviyede olması şartıyla savunulabileceği vurgulandı.

‘TTK’da etkin soruşturma yapılamıyor’

DDK raporunda, Türkiye Taş Kömürü (TTK) bünyesindeki ocaklardaki kazaların araştırılması, kusurlu personelin ortaya çıkarılması ve etkili bir iç soruşturma yapılarak gerekli müeyyidelerin uygulanması cihetine gidilmediği kaydedildi. Bu durumun, alışkanlık haline geldiği ve ilgililerde “sorumsuzluk” anlayışının yerleşmesine neden olduğu ifade edildi. TTK’daki sorumsuzluğun eleştirildiği raporda, “En azından mahkeme kararında kuruma kusur atfedilen olaylar ile ölümlü kazalarda kusuru veya ihmali olanların araştırılması, ciddi biçimde kusurlu olduğu tespit edilenlerin o görevlerini daha fazla sürdürmelerine imkan verilmemesi gibi idari bir müeyyide uygulanması gerekmektedir” denildi. TTK’daki kazalarda soruşturmayı Çalışma Bakanlığı müfettişlerinin yürütmesinin uygun olacağı vurgulandı.

“YAŞAM ODASI OLMALI”

DDK raporunda, sığınma istasyonu ve yaşam odalarının gerekliliğine işaret edildi. Raporda, sığınak sayesinde Şili’deki maden kazasında 33 madencinin 17 gün yaşamını sürdürdüğüne dikkat çekildi.

Sığınağın bir benzerinin Türkiye’de sadece Koza Altın İşletmelerine ait Bergama Ovacık ve Gümüşhane Mastra madenlerinde bulunduğu kaydedildi.

ABD’nin West Virginia eyaleti mevzuatında işçilerin çalışma alanlarına en fazla 300 metre mesafede acil durum sığınağı veya istasyonu kurulması öngörüldüğü kaydedildi.

Acil durum istasyonlarının çalışma alanındaki muhtemel en fazla işçi sayısına göre en az 48 saat yaşam desteği (temiz hava, su, acil tıbbi malzeme ve gıda) sağlayacak şekilde tasarlanması ve belli bir süre yüksek basınç ve sıcaklığa dayanıklı olması zorunlu tutulduğu vurgulandı.
Raporda “Mevzuatta yer altı maden ocaklarında sığınma istasyonlarının gerekliliği değerlendirilmelidir” denildi.

‘OCAĞIN FAALİYETİ DURDURULMALI’

DDK raporunda yer altı maden ocaklarının aşağıdaki şartlarda faaliyetinin durdurulması gerektiği kaydedildi:

*Yer altı ocağını yer üstüne bağlayan en az iki ayrı yol olmalıdır. Ocağın genel havalandırmasının cebri olarak aspiratörle yapılması zorunludur.

*Üretim panosunda havalandırmanın yönü aşağıdan yukarıya doğru olmalıdır. Havalandırmanın yönünün yukarıdan aşağıya doğru olduğu durumlarda çalışmaya izin verilmemelidir.

*Yer altı çalışma ortamında oksijen, metan, CO ve CO2 gazlarının belirlenen limitler içinde olması zaruridir. Belirlenen limitler dışında gaz bileşimi olduğu tespit edilen veya bu gazların ölçümünün yapılmadığı ocaklarda çalışmaya izin verilmemelidir.

*Yer altı kömür ocaklarında kullanılan bütün elektrikli cihaz ve aletler alev sızdırmaz (anti-grizu, ex-proof) olmalı, bu özellikte tesisatın bulunduğu ocaklarda çalışılmasına izin verilmemelidir.

*Ocağın genel tahkimatının (desandre, rekup lağımı, taban yolu, ayak tahkimatı vs.) arazi yapısına uygun ve ocak şartlarına göre yeterli olmalıdır.

‘DDK raporu sonrası 3 yılda ne yaptınız’?

CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na verdiği soru önergesinde, Devlet Denetleme Kurulu’nun (DDK) maden kazalarıyla ilgili raporunda Soma faciasına da ışık tutacak çok önemli saptamaların yer aldığını belirtti. Bu raporun, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca gereğinin yapılması için Başbakanlık’a da gönderildiğini kaydeden Oran, Yıldız’a şu soruları yöneltti:

*Raporda belirtilen ve acilen tamamlanması istenilen eksikliklerin hangilerini bu tarihe kadar geçen 3 yıl içinde yaptınız? Rapor kapsamında attığınız adımlar hangileridir?

*Soma faciasının tek ve asli sorumlusu sadece Soma Holding ve burayı denetleyen alt düzeydeki denetim görevlileri midir?

*Cumhurbaşkanlığı makamının tam 3 yıl önce gereğinin yapılması talimatıyla Başbakanlık üzerinden bakanlığınıza da ulaştırdığı DDK’nın söz konusu 2011/3 sayılı raporunda ısrarla sözü edilen madencilik sektöründeki eksikliklerin tamamlanmaması ve denetim sürecinin etkili kılınmaması nedeniyle, 13 Mayıs 2014’te Soma’da meydana gelen facia karşısında Başbakanlık veya bakanlık olarak istifa kurumunu işletecek misiniz?

KAYNAK :BUGÜN

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.