SON DAKİKA
istanbul bayan escort escort mersin

ŞAMANİZMİN GÜNLÜK HAYATIMIZDAKİ YERİ

Bu haber 13 Ekim 2018 - 20:43 'de eklendi ve 3.130 kez görüntülendi.

Şamanizm; Asırlardır, özünü kaybetmeyen göçebe toplulukları tarafından, Kök Tengri inancı ile beslenen bir kültür sistemidir.  Türk-Moğol inanç sistemidir. Kökeni Tunguz’ca dan gelmektedir. Genellikle Sibirya halklarında sık görülen bir inançtır, bir kültürdür. Uzun tartışmalar sebebi olan Şamanizm din midir? Yoksa kültür müdür?  olgusu vardır. Şamanizm bir din değildir! Şamanizm bir kültürdür ve bir portaldır. Evrensel bir sisteme sahip olan ve Dünya üzerinde, bütün dinleri etkileyen, hepsini ayrı ayrı sulayan bir ark görevini yapan kültürümüzdür. İslamiyet evveli Türklerde görülen ve halen kültürel emperyalizme uğramayan bir inançtır. Şamanizm; Ruhlar âlemi ile kâinat arasında bir köprüdür. Şamanizm’de tamamen sonsuz bir eşitlik vardır. Canlı cansız tüm varlıklar eşittir. Şamanizm’de ayinleri gerçekleştiren ve ruhlarla insanlar arasındaki bağlantıyı sağlayan, auraları alan kişiye Kam denilmektedir. Şaman bir hayat rehberidir.  Şamanizm de Şaman olunmaz Şaman doğulur düşüncesi vardır. Şamanlık sonradan kazanılan bir özellik değildir, doğuştan var olandır. Şamanizm’de Ata kültür vardır yani atalarından emanet bir kutlu ruh vardır. Bu ata ruhlarına saygılı olunarak o ruhları kötülüklerden arındırıp daima saygıyla anmaktır. Şamanizm şifacı ve görücü niteliktedir doğadaki bütün olgulardan faydalanarak,  gerekli şifayı sağlarlar. Şamanizm de bütün canlılar kutsal olduğu için, ruhların yardımıyla otlardan şifalı bitkilerden yararlanılarak gerekli derman sunulur.  Şamanizm’de büyük Tanrı,  iyilikler Tanrısı, Tanrı Ülgen’dir. Kötülükler Tanrısı ise Tanrı Erliktir. Şamanizm Gökyüzü yeryüzü ve yer altı arasındaki bağlantıyı sağlar. Tengri tarafından ruhlar ile verilecek mesajları alırlar. İslamiyet öncesi var olan Şamanizm bütün dinleri etkilemiştir. Mensubu olduğumuz Dini İslam da Şamanizm ritüelleri görmekteyiz ve farkında olmadan günlük hayatta nesilden nesile aktarılan, dünyayı etkileyen Şamanizm kültürünün kalıntılarını devam ettiriyoruz. Bunun adı bir aidiyet duygusudur, bir kültür yaşatılmasıdır. Şamanizm en fazla yine bir kültür olan Alevilikte mevcuttur.  Her haliyle Alevilikte görülmektedir. Şamanlarda Ruh hayvanı vardır, Ruhlar o hayvanlar sembolleşmiştir. Bozkurt gibi geyik gibi..

Çin kaynaklarında da çevrilen bilgiler doğrultusunda, kadınlarda ‘’kırkı çıkma’’ dönemi vardır. Bu süreçte Hakanın hanımı doğum yaptığı vakit otağda sadece; Hakan Şaman ve kadın bulunurdu Sebebi ise 40 günlük süre boyunca,  kadına ve çocuğa herhangi bir kötülük gelmesin ve negatif bir enerji sirayet etmemesi için. Bunu şu an günümüzde kırkı çıkmak deyimi olarak kullanırız ve aynı şekilde cenazelerde kırkı çıktığında gerekli dualar okunur. Kırk sayısı Türk İslam kültürümüzde muazzam bir öneme sahiptir ve hadislerle sabittir.

Anadolu’da geceleri tırnak kesmeyin ifadesi vardır. Şamanizm kökenli olan bu kültürün sebebi ise şudur;  Büyüler ve ruhlar âlemi ile alakadar olan şamanlar, kişiye fiziksel maddeleri ile zarar verecek olanların tırnakları alarak, büyü yapacağını ifade eder. Bu yüzden tırnak kesilip toprağa gömülür. Günümüzde halen bu alışkanlık devam etmektedir. Bir kültür nehri akıntısına devam ediyoruz.

İslam dininde nazar haktır ve ifadeler sabittir. Nazar boncuğu alışkanlığı ise, yine Şamanizm’den gelmektedir.  Negatif enerjiyi ortadan kaldırma gayesiyle, nazar boncuğu bulundurulmaktaydı. Nazarın hak olduğuna inandığımız Dinimizde kültürümüz olan, nazar boncuğunu bulundururuz.

>Uğurlama merasimlerimiz vardır bizlerin; gidenin ardından su dökeriz ve tez vakitte gelmesini arzu ederek bu eylemi gerçekleştiririz. Şamanizm’de Tanrı için içkinin bir miktarı yere dökülerek, iyi ruhların geri gelmesi talep edilir. Tez vakitte bu dileğin yerine gelmesi istenirdi. Şamanizm bir dilekler ve vesileler kültürüdür.

Daima su içerken başımızı tutarız. İslam dini oturarak içmemizi söyler ve otururken bile başımızı tutarız. Şamanizm’de su içerken uslun yerini terk etmemesi için baş tutulurdu. Bu da aktarılan bir yaşayıştır. Kurşun dökme kültürümüz vardır, nazara veya başka kötü ruhların şerrine uğramış kişilere yaptığımız eylemdir. Şamanizm’de kötü ruhları def etme yoludur.

Herhangi bir kötü olay olduğunda, tahtaya vururuz. Gayemiz o kötülüğün bizden uzak olması içindir. Kökeni Şamanizm’den gelir.  Şamanlar ormana ayin için gittikleri vakit, tahtaya ahşaba vurarak kötü ruhların alanı terk etmesini sağlarlar.

Dini İslam da kişinin vefatından sonra, mevlit okutulmaktadır.  1409-1410 yılları arasında Süleyman Çelebi tarafından Efendimize olan sevgisi sebebiyle bir mevlidi şerif yazmıştır. Biz mevlide ayrı bir makam katarak okumaktayız, bu ayrı bir ritüel dahil etmektir. İşte bu da ölülerin ardından davul çalarak müziğin raksıyla vecd eden şamanlardan gelmektedir. Lakin açıkladığım gibi makam katmak ritüeli  şamani bir unsurdur. Mevlidi şerif ile olan bu alakayı yanlış anlamaya mahal vermemek gayesiyle izah ediyorum.

Köpek ulumasına baktığımız zaman, köpekler ezan okunduğu vakit ulurlar. Herhangi bir olağan dışı hali fark ettikleri için ulurlar, bir de Şaman kültüründe uğursuzluk, yani bir fenalığın geldiğini hisseden köpeğin uluması vardır.  Kültürümüzde kapı eşiğinde oturmamak, orada durmamak gibi bir ikaz vardır. Uğursuzluk ve fenalık geldiğine inanılan bu düşünce Şamanizm’den gelmektedir. Şamanizm’de hayat ağacı vardır.  Kayın ağacı denilen bu ağaç, kutsiyeti olan bir ağaçtır.  Şaman kültüründe ağaca çaput bağlanır veya mezarların etrafında bulunan maddelere bağlanır. Günümüzde halen dilek ağaçları bulunmaktadır. Ayrıca İslamiyet’e mezar kültürünü kazandıran Şamanizm’dir;  çünkü İslam da bu şekilde bir tutum yoktur.  Şamanlık da mezarları belli etmek ve kişinin durumuna göre mezar yapmak vardır. İslam inancımıza göre  ‘’Allah her yerdedir’’ Cenabı hakka yer izafe etmek büyük günahlar arasındadır. Lakin daima Gökyüzünü göstererek Allaha ant içeriz Şamanizm’de yerin göğün yaratıcı olan Gök Tanrı en yukarda bulunmaktadır. Alışkanlıklarımı arasında olan bir durum ise,  kötü olan isimleri anmamaktır. Mesela cinler veya sevmediğimiz kişiler bu Şamanik bir unsurdur sevilmeyen anılmazdı. Şamanizm’de sağ ayak ile eşikten içeri girmek vardı. Kötülükler soldan türediğine inanılarak sol ile bir giriş yapılmazdı.

Türklerde bölgelerin renklerdi mevcuttu,  şaman kültüründe ve Kök Tengri  inancında Kuzey: Siyah, Batı: beyaz, Güney: kırmızı, Doğu: mavi renkleriyle ifade edilirdi. Karadeniz ve Akdeniz buradan gelmektedir. Kendilerine böyle bir renklendirme ile bölgesel nitelik kazandırmışlardır.

Toylarımızda ve açılışlarımızda kırmızı kurdele kullanırız. Gelinimizin beline kırmızı kuşak sarılıri açılışta kırmızı kurdele kesilir. Kutsiyetine inandığımız kırmızı kurdele,  şaman kültüründen gelir. Geceleri ıslık çalmanın şeytan ve kötü ruhları topladığı inancı ve merdiven altından geçilmemesi gerektiği de şaman kültürüdür. Kurbana kına yakmak kültürü de aynı şekilde şamanik bir öğedir.

Ön Türklerde Kam kadındır ve erkeklerde kadın kılığında kamlık yaparlar. Sebebi kadının güçlü iradesi ve şifacı özelliğidir. Ruhlarla olan iletişimde kadının yeri daha efdaldir . Şamanizm’de Ak ruhlar iyi ruhlar, kara ruhlar ise kötü ruhlardır. Bunlarda kara ruhlarla kadınlar ilgilenirdi. Çünkü iletişimleri daha iyi olduğundan onların iradesine bırakılırdı.

Dede korkut,  hikâyeleri ile bilinen ad koyan,  kopuz çalan Dede Korkut bir kam, bir ozandır. Görüldüğü gibi Şamanizm’de alakalı hayatımızda nice örnekler bulunmaktadır. Şamanizm bir şifa bir görme kültürüdür ve şamanlık doğuştan gelir dediğimiz için, şamanlarda fazla kemik vardır buna 6 parmaklı olmaları veya omurga kemiklerinde fazlalıkları vardır. Şamanlığın ispatı için arananlardır.

Son olarak Başkurt Türklerinin muazzam ismi Türkçü Fikir adamı Zeki  Velidi Togan’ın bir hikayesinden bahsede cem

’Orta Asya da hastalanan Zeki Velidi Togan bir otağa götürülerek bir şaman tarafında davul çalınır. Şaman şarkıları söylenir, dualar edilir, akabinde şaman Togan’ kızar sen bize inanmıyorsun o sebeple ruhlar gelmiyor der. Ardından vecd ile dans eden şaman bayılır. Ortada yanan ateşe bırakılan demir kürünü ağzındaki ağaç sapla alır, şamanın bıyıkları yanmaması dikkat çeker. Sap yanıyordu ama bıyıkları yanmadı. Ağzına su aldı ve üzerime püskürttü gayet sıcaktı. Sonra Şaman bana ilaç alma iyileşeceksin dedi ve bende iyileştim’’ .

Anadolu’da batıl vs. şekilde anılan Şamanizm,  doğadan faydalanma ve inanarak hareket etme kültürüdür. Sosyolojik açıdan baktığımızda;  dinde bir kültür,  bir yaşam sistemidir ve Şamanizm’de mühim olan dört rakamı oz tamgasında yer almaktadır ayrıca: Dört Halifeyi, Dört büyük Meleği, dört büyük gücü temsil etmektedir ve şöyle bir ardımıza baktığımızda;

Şamanlar ateş etrafında dans eder. Aleviler de sazlarıyla dönerek dans eder. Mevlevilerde dönerek dans eder. İslami tarikatlarda def eşliğinde dönerek Hakka ulaşma çabaları güdülür. Bu dönme ritüeli Türklerin kültünde var olan bir imgedir.

ERTUĞRUL SUBAŞI

Ertuğrul Subaşıertugrul_gazi_94@hotmail.com

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.