Asikurtlar©

Kâr Ediyor Ama Borcu Dağları Aştı: Telekom’un İçi Mi Boşaltıldı?

Kâr Ediyor Ama Borcu Dağları Aştı: Telekom’un İçi Mi Boşaltıldı?
04 Kasım 2016 - 0:05 'de eklendi ve 4316 kez görüntülendi.

AKP hükümetinin özelleştirme iştahı nedeniyle 2005 yılında değerinin oldukça altı bir miktara Suriye kökenli Hariri ailesine ait Oger Telekom’a 21 yıllığına devredilen (Yüzde 55 hisse) Türk Telekom borç batağı içinde. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Türk Telekom ve Oger şirketine 4,6 milyar dolar borç veren 20’ye yakın banka, borçların ödenmesi için hükümete baskı yapmaya başladı. Hükümetin ise Telekom’un borçlarının finansmanı için Suudi yetkilerle görüşmelere başladığı öğrenildi.

Birgün Gazetesi’nden Semih Güven Haberine Göre Türk Telekom’un özelleştirilmesi süreci ve sonrasında şirketle ilgili gelişmeleri yakından takip eden CHP İstanbul Milletvekili Aykut Erdoğdu, BirGün’e konuyla ilgili açıklamalarda bulundu. Erdoğdu, Devletin 6,5 milyar dolara Oger Telekom’a sattığı hisseleri 20-25 milyar dolara geri almak zorunda kalabileceğini söyledi.

‘Kârı alıp alıp yemişler’

Türk Telekom’un özelleştirilmesiyle kamunun 98 milyar dolar zarara uğratıldığını iddia eden Erdoğdu, Telekom’da yaşanan süreci şöyle özetledi:

» Telekom’un yüzde 55’lik hissesi 2005 yılında 6,5 milyar dolara 21 yıllığına devredildi. 2007 yılında şirket, daha önce dört taksitte ödenmesi planlanan 4,31 milyar dolarlık kısmı peşin ödeyerek Hazine’deki hisselerinin tamamını aldı. Şirket o dönemde bankalardan aldığı borcu ödemede zorluk çekince 2013’te borcunu yapılandırdı. O borç da ödenemedi.

» Şirket özelleştirmeden bu yana toplam 22 milyar liranın üzerinde net kâr elde etti. Yani kâr eden bir şirketten bahsediyoruz. Fakat kârı alıp alıp yemişler. Bu da yetmemiş, Telekom’u aşırı da borçlandırmışlar. Şirketin içi boşaltılmış.

» Telekom’u satın alan Hariri ailesine ait Oger Telekom şirketi, özelleştirme sözleşmesinde taahhüt ettiği hiçbir yatırımı yerine getirmedi.

‘Hintli işçileri açlığa mahkûm etmişler’

» Telekom şirketinin satıldığı Hariri ailesinin Suudi Kralı’yla bir dünürlük ilişkisi var. Ama son dönemde petrol gelirlerinin düşmesi Arap sermayesini sıkıntıya soktu. Hariri’lerin Suudi Arabistan merkezli inşaat şirketi Saudi Oger son 8 aydır 20 bin çalışanının maaşlarını ödeyemedi ve iflasın eşiğinde. Şirket, çalıştırdığı 800 Hindistanlı işçiyi işten attı. Hindistan bölgede aşevi açmak zorunda kaldı

» Suudi kralığı, borç içindeki şirketin hisselerini Saudi Oger firması üzerinden almaya çalıştı fakat girişim henüz başarıya uğramadı. Telekom’un özelleşmesi sürecinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı olan Başbakan Binali Yıldırım, krizin çözümü için devreye girdi. Kamu bankalarından açılacak kredilerle hisselerin yandaş şirketler tarafından alınması ihtimali var.

» Kamu bankaları hükümetin yolsuz projelerini finanse etmekten finansal sıkıntı içine girmeye başladı.

‘Halk düşük hizmete ağır fatura ödüyor’

» En önemli konu şu: Hiçbir stratejik yatırım ve özelleştirme şartnamesinde yer alan altyapı yatırımları yapılmadığı için Türkiye’deki telefon ve internet hizmetleri olması gereken seviyenin çok altında kaldı. Telekom ana servis sağlayıcısı olduğu için diğer telefon, internet ve televizyon şirketleri de durumdan olumsuz etkileniyor. Halk ise 10 yıldır aldığı hizmete göre dünyanın en ağır faturasını ödemek zorunda kalıyor.

» Uzmanlarla birlikte yaptığımız hesaba göre Telekom özelleştirmesiyle ortaya çıkan zarar 98 milyar TL. (Bu hesaplamada internet ve telefon hizmetlerinin çok kalitesizleştirilmesi gibi maddi olmayan unsurlar yok)

» Telekom normalde satılmış bir varlık değil, kiralanmış bir varlık. 21 yıl sonra bize dönecek. Ama hisse rehinine izin veriyorlar. Bu sefer de bankaların Türk Telekom’a el koyma ihtimali var. Bu olmasın diye ne yapılacak? Hazine bu parayı ödemek zorunda kalacak. Devlet 6,5 milyar dolara Telekom’un yüzde 55 hissesini satmıştı. Şimdi 20-25 milyar dolara içi boşaltılmış bir şirketi geri almak durumunda kalacak.

*****

Kamu nasıl zarar ettirildi?

Erdoğdu’nun açıklamasına göre Türk Telekom’da kamunun 98 milyar dolar zarara uğratılması süreci şöyle:

» Piyasa serbestletirilecek yani bir sürü telekom şirketi çıkacak dediler. Bunlar olmadı. Bunlar olmadığı için fiyatlar düşmedi. Tekel halinde devam etti. Tekel bir şirket normalde özelleştirilemez.

» Özelleştirdikten hemen sonra abone başına 20 TL sabit ücret koydular ev telefonlarına. 20 milyon aboneden ayda 400 milyon TL kazandılar. Yılda 4,8 milyar TL eder. Bu haksız kazancı Danıştay iptal etti ama uygulama halen sürüyor.

» Telekom özelleştirilirken yüzde 30 kurumlar vergisi vardı. Yani Telekom kârının yüzde 30’unun devlete veriyordu. 4 milyar dolar kabaca brüt karı olduğunu düşünürsek 1,2 milyar dolar vergi veriyordu. Telekom özelleştirildikten 6 ay sonra kurumlar vergisi yüzde 20’ye düşürüldü. Verginin düşmesinden de yıllık 400 milyon dolar kazanç sağlandı. Böyle bir vergi değişmii yapacaksan önce şartnamesini yazarsın veya vergi düşürüldükten sonra özelleştirirsin. Bu yapılmadı.

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER